A ko mọ awọn okunfa gangan ti akàn akàn, ṣugbọn o wa ọpọlọpọ awọn okunfa ewu ti o mu alekun eniyan dagba sii fun idagbasoke arun na.
Akogun akàn ni o wọpọ julọ ninu awọn ọkunrin, ninu awọn ti nmu siga tabi ti o ni ọra, awọn ti a ti fi han si awọn kemikali kan ni iṣẹ, ati awọn ti o ni awọn ipo iṣeduro bii titẹ ẹjẹ ti o ga. Àwáàrí ìdènà akàn ni o ga ju ni awọn eniyan ti o ni ìtàn ẹbi ti aisan naa tabi ti wọn jogun awọn iṣọn-ẹjẹ kan.
Ipa ti akàn akàn ti npọ si ni ọdun to ṣẹṣẹ, bi o tilẹ jẹ pe o dabi pe ko mọ idi. Diẹ ninu awọn oniwadi gbagbọ pe eyi kii ṣe ilosoke gidi, ṣugbọn dipo agbara ti o pọ si lati wa ati ki o ṣe iwadii arun na nitori awọn idanwo aworan gẹgẹbi CT scans ati MRI scans.
Ti o ba kọ pe o wa ni ewu ti o pọju, o le ni ibanujẹ. Ranti, nini ewu to gaju ko ṣe idaniloju pe iwọ yoo se agbekalẹ akàn naa, ati pe awọn ohun miiran ti o wa ninu iṣakoso rẹ ṣi tun wa. So fun oniṣẹ ilera rẹ nipa awọn ayipada igbesi aye eyikeyi ti o le ṣe bi iṣakoso idiwo rẹ, idaraya, ati jijẹ ilera, ati ki o mọ awọn aami aisan ti o wọpọ ki o le tẹle soke bi o ti nilo.
Awọn Okunfa Iṣabajẹ Ile-aye
Awọn okunfa to wa ti akàn aisan ko ti mọ, ṣugbọn a mọ pe akàn maa n bẹrẹ sii nigbati awọn ọna iyipada ti o wa ninu cellular kidney deede yi pada pe sẹẹli si cellular cancer.
A ni, sibẹsibẹ, ri ọpọlọpọ awọn okunfa ewu fun arun na. Awọn nkan ti o ni ewu le mu alekun sii pe eniyan yoo dagbasoke akàn aarun ayọkẹlẹ, ṣugbọn kii ṣe dandan fa idibajẹ naa. O tun ṣe pataki lati ṣe akiyesi pe awọn eniyan le ati ṣe idagbasoke akàn aarun ayọkẹlẹ paapaa tilẹ wọn ko ni awọn okunfa ewu fun arun naa.
Diẹ ninu awọn okunfa ewu ti o mọ fun akàn akàn pẹlu awọn wọnyi.
Ọjọ ori
Iwugun akàn akàn duro lati pọ pẹlu ọjọ-ori, bi o tilẹ jẹ pe a ti ri awọn aarun wọnyi ni awọn eniyan ti gbogbo ọjọ-ori, ati paapaa awọn ọmọde. A maa n ṣe ayẹwo arun na ni o wọpọ julọ laarin awọn ọjọ ori 50 ati 70.
Ibalopo
Akàn akàn jẹ eyiti o pọju lẹẹmeji si wọpọ ninu awọn ọkunrin bi ninu awọn obirin.
Iya
Iwugun akàn akàn jẹ die-die siwaju ni awọn alawodudu ju ti awọn eniyan funfun.
Geography
Awọn aarun aisan ni o wọpọ julọ laarin awọn ti o ngbe ni ilu ju awọn igberiko lọ.
Siga
Mimu jẹ ifosiwewe ewu ti o ni ewu fun akàn aisan, ati awọn ti o mu siga jẹ ida aadọta ninu marun diẹ sii lati se agbekale arun naa. Ti a npe ni siga si idaji 30 fun awọn aarun aisan ninu awọn ọkunrin ati 25 ogorun ninu awọn obinrin.
Owu naa ni o ni ibatan si nọmba awọn ọdun-ọdun ti a mu, tabi nọmba ti siga ti a mu simẹnti ojoojumọ nipasẹ nọmba awọn ọdun ti eniyan mu. Gẹgẹbi ọran pẹlu akàn ẹdọfóró, ewu ti akàn akàn ba dinku nigbati eniyan ba n mu siga sugbon o le gbe soke fun igba pipẹ. Ewu naa ni ikolu lọ silẹ si irufẹ ti kii ṣe afẹfẹ ni ọdun 10 lẹhin ti o ti pari.
Isanraju
Awọn eniyan ti o ni iwọn apọju tabi oṣuwọn (ti o ni akọsilẹ ti ara ti o tobi ju 30) ni o le ṣe akanṣe akàn aarun ayọkẹlẹ, ati pe aiyedeji ni o ni ẹri fun 1 ninu 4 aarun aarun.
Ibabajẹ nfa si awọn iyipada ninu ipele homonu ninu ara ti o le jẹ ibatan si ewu yii.
Awọn oogun
Awọn oogun miiran wa ti o niiṣe pẹlu akàn akàn, ati awọn miran nibiti a ko ṣiyemọ boya boya ewu kan wa.
Ikan ninu awọn oogun irora ti a ti ni asopọ pẹlu akàn aarun ayọkẹlẹ. Phenacetin, aṣoju ti a ti lo ni igbagbogbo, ti dawọ ni Ilu Amẹrika ni 1983 nitori iṣoro yii. Ti o sọ pe, awọn eniyan ti ngbe loni ti o le ti lo oogun naa, nitorina o ṣe pataki lati ba dọkita rẹ sọrọ nipa eyikeyi awọn iṣoro ti iṣoogun ti o ti ni tẹlẹ. O han pe Phenacetin jẹ iṣiro ewu pataki pupọ fun idagbasoke arun naa.
Iwadi kan fihan pe ikolu ti akàn akàn (ninu iyẹfun) ni Australia ṣubu nipasẹ 52 ogorun ninu awọn obinrin ati ida mẹwa ninu mẹwa ninu awọn ọkunrin lori ọdun 30 lẹhin ti a ti dawọ ni orilẹ-ede na ni 1979.
Awọn iṣoro kan wa ti awọn oògùn anti-inflammatory nonsteroidal bi advil (ibuprofen) le mu ewu pọ si. A tun ri ọna asopọ laarin lilo aspirin ati Tylenol (acetominophen) ati akàn akàn. Awọn ewu wọnyi ni a ro pe o jẹ pataki nitori iṣeduro awọn oogun itọju yii ṣugbọn o jẹ idi pataki lati lo awọn igbesilẹ wọnyi nikan nigbati o jẹ dandan.
Diuretics tabi "awọn oogun omi" (pataki, hydrochlorothiazide) tun le ni asopọ pẹlu ewu ti o pọju akàn akàn. Ni akoko to wa, o ko ni idaniloju boya ewu naa ni ibatan si lilo awọn oògùn wọnyi lati ṣe itọju ẹjẹ iṣeduro giga tabi nitori iwaju titẹ ẹjẹ nla ara rẹ.
Awọn ipo Iṣoogun
Awọn egbogi ti a ti ni nkan ṣe pẹlu idagbasoke ti akàn akàn ni:
- Ilọ ẹjẹ titẹ: Bi a ti ṣe akiyesi loke, ko ni idaniloju boya titẹ ẹjẹ ti o ga jẹ ipinnu ewu fun akàn aarun ayọkẹlẹ, tabi dipo awọn oogun ti a lo lati tọju ipo naa.
- Itan ti awọn lymphomas: O ko ni idaniloju boya awọn lymphomas ara wọn ṣaju eniyan kan si akàn akàn, boya awọn aarun mejeeji pin pinpin iyasọtọ ti iyasọtọ, tabi boya iyọda ti o lo lati ṣe itọju awọn lymphomas jẹ lodidi fun ewu to pọ sii.
- Imunosuppression: Eto ti a mu kuro, boya nitori awọn oògùn fun awọn gbigbe ti ohun ti ara, awọn ailera ti a jogun ti a jogun, awọn aisan ti a n wọle bi HIV / AIDS, tabi awọn itọju miiran ti o mu ki o pọ sii.
- Itan itankalẹ ti iṣan tairodu: Awọn eniyan ti o ni igungun tairodu ara han ti o wa ni meji si igba meje ti o le ṣe ki o ṣe idagbasoke akàn aarun ayọkẹlẹ. Ko ṣe idaniloju ti akàn ikọ-akàn (tabi itọju rẹ) yoo ṣe ipa ti o taara, tabi dipo ti iyipada pupọ kan gẹgẹbi awọn ti o wa ninu awọn Jiini Jijẹku tumọ ṣe alabapin si ewu ti awọn aarun mejeeji.
- Àtọgbẹ: Awọn ewu ti akàn akàn jẹ diẹ sii siwaju sii ni awọn eniyan ti o ni àtọgbẹ, paapaa awọn ti a ti ni itọju pẹlu insulin.
- Itọju ailera fun itọju akàn miiran: Awọn obinrin ti o ni iyọdaba fun akàn ọmọ inu, tabi awọn ọkunrin ti o ni iyọdajẹ fun akàn ajẹsara, ni ewu nla.
- HIV / Arun kogboogun Eedi: Imunosuppression nikan jẹ aaye pataki fun akàn aarun akàn, ṣugbọn awọn oogun ti a lo lati ṣe idanwo HIV jẹ ki o mu ewu pọ si.
- Àrùn Àrùn Àrùn Arun: Awọn eniyan ti o ni aisan atẹgun ti o ni ilọsiwaju, paapaa awọn ti o wa ni kikọ akọwe, ni o pọju ewu.
- Àrùn àìsàn jéjé àrùn C: Laipe, aisan ti a ti rii ni CPA ti o ni lati mu ki o jẹ akàn akàn. O ti ni bayi niyanju pe ẹnikẹni ti a bi laarin 1945 ati 1965 ni idanwo ẹjẹ lati ṣe ayẹwo fun arun jedojedo C , bi aisan ko ni awọn aami aisan titi ti o fi ṣe awọn ibajẹ nla.
- Awọn ọmọ aisan: Awọn okuta fifẹ le jẹ ifosiwewe ewu ni awọn ọkunrin, ṣugbọn ti ko ba ri iru awujọ yii ninu awọn obinrin.
Awọn apejuwe kemikali
Ọpọlọpọ awọn ifihan gbangba si awọn nkan ati kemikali ti o gbe ewu ni o ni ibatan si awọn ifihan gbangba lori iṣẹ (iṣẹ). Diẹ ninu awọn wọnyi pẹlu ifarahan si trichlorethylene (epo oloro ti a lo lati yọ awo kuro ninu awọn irin), perchlorethylene (ti a lo ninu sisọ gbigbẹ ati irin sisun), cadmium (ti a rii ni awọn batiri cadmium), asbestos (ti a ri ni agbalagba ti o dagba), benzene (ri ni gasoline ati ibakcdun fun awọn oṣiṣẹ ibudo gaasi), ati diẹ ninu awọn herbicides (lo ninu igbin).
Awọn Okunfa Ibisi
Awọn abajade lati inu ẹkọ kan ju ọkan lọ dabi lati fihan pe awọn obinrin ti o ni hysterectomy ti ṣe pataki si ewu ti o ni akàn akàn (ni iwọn 28 ogorun ninu ọkan ati 41 ogorun ninu miiran). Ni idakeji, ewu ti akàn akàn jẹ kekere ninu awọn obinrin ti o ni akoko akoko wọn (iṣiro) nigbamii, ati awọn ti o ti lo itọju iṣakoso ibi (awọn ijẹmọ ti o gbọ).
Awọn Genetics
Ọpọlọpọ eniyan ti o ndagba akàn aarun ko ni itan itanjẹ ẹbi ti aisan naa, ṣugbọn nini itan-akọọlẹ ẹbi ti akàn akàn ba nmu ewu rẹ pọ si. Nini ipo ibatan akọkọ pẹlu arun naa (obi, ọmọbirin, tabi ọmọ) ṣe idibajẹ ewu, ṣugbọn ewu jẹ ti o ga ju bi ọmọbirin kan ba ni arun naa (ni imọran ẹya paati ayika). Ewu ti akàn akàn jẹ tun ga nigbati awọn ibatan diẹ sii ju (ọkan lọpọlọpọ awọn ibatan) ni arun, ati paapa fun awọn ti o ni ẹgbẹ ẹbi ti a ti ṣaju ṣaaju ki o to ọdun 50 tabi ti o ni akàn akàn ọkan.
Ti o ba ti mọ ọkan ẹ sii ọkan ninu ẹbi ọkan pẹlu akàn aarun ayọkẹlẹ, tabi ti a ba ti mọ awọn ọmọ ẹbi ni ọjọ ori, o ṣee ṣe pe ọkan ninu awọn iṣọn-jiini ti o wa ni isalẹ le ṣiṣẹ ninu ẹbi rẹ. Ni akoko to wa, sibẹsibẹ, igbeyewo idanwo wa ni igba ikoko. Siwaju sii awọn aami-jiini jiini ati awọn iyipada pupọ yoo ṣee ṣe awari ni ọjọ iwaju.
Ni afikun si itan-ẹbi ẹbi, awọn eniyan ti o ni awọn iṣọn-jiini jiini ni ewu nla. Awọn iṣọnisan wọnyi ni a nro lọwọlọwọ lati ṣagbewo fun 5 ogorun si 8 ogorun ti awọn aarun aisan, ati pẹlu:
- von Hippel-Lindau syndrome : Awọn eniyan ti o ni iṣọn-ẹjẹ yii ni ewu ti o ga julọ ti cellular cellular kidalula (eyiti o to iwọn 40 ninu awọn eniyan ndagba arun na), nitori iyipada ninu gene gene VHL
- Gẹẹmu ti o wa ni fọọmu ti furofẹlẹfẹlẹ
- Gẹẹmu ti o wa ninu alagbeka-kidigonu cellular kidney cell
- Ìyọnu Birt-Hogg-Dube
- Majẹmu Cowden
- Sclerosis apẹrẹ
> Awọn orisun:
> Awujọ Amẹrika ti Awọn Onimọloji Onisẹgun. Cancer.Net. Àrùn Àrùn: Awọn Ofa ati Awọn Idena Risk. Imudojuiwọn 08/2017.
> Antoni, S., Soerjomataram, I., Moore, S. et al. Ilana ti o wa lori Phenacetin ti wa ni ajọṣepọ pẹlu awọn iyipada ninu Ipa ti Awọn Ọgbẹ ti Oke-Urinary Tract Cancer ni Australia. Iwe Aṣọlia ti Ilu-Ọstrelia ati New Zealand . 2014. 38 (5): 455-8.
> Balakrishnan, M., Glover, M., Kanwal, F. et al. Ẹdọwíwú C ati Ewu ti Awọn Alaiṣẹ Alailowaya. Arun Iṣugun Ẹdọ . 2017. 21 (3): 543-554.
> Karami, S .., Daughter, S., Schonfeld, S. et al. Awọn Okunfa Ibisi ati Àrùn Ọgbẹ Àrùn ninu Ẹkọ Iwadii ti US, 1993-2010. Akọọlẹ Amẹrika ti Imon Arun . 2013. 177 (12): 1368-77.