Awọn agbekalẹ Oral ati Injectable wa
Typhoid iba (ti a npe ni typhoid) ko jẹ aisan ti a ri gbogbo eyiti o wa ni Orilẹ Amẹrika. Lati idojukọ agbaye, sibẹsibẹ, a kà a si pataki ifojusi ilera ti ilu pẹlu awọn ipalara titun milionu 21 ati diẹ ẹ sii ju ọdun 150,000 lọ lododun.
Paapaa nibi ni Orilẹ Amẹrika, bi ọpọlọpọ eniyan 5,700 ṣe gbagbọ pe a ni ikolu ni ọdun, ni ibamu si ijabọ kan lati Awọn Ile-iṣẹ fun Iṣakoso ati Idena Arun (CDC).
Ọpọ julọ jẹ abajade ti irin ajo ilu-okeere si awọn ẹya ti aye nibiti ibi-ijiju jẹ ibigbogbo.
Arun na, eyiti o ni nkan ṣe pẹlu awọn oṣuwọn ti o ko dara ati awọn ipo imototo ti awọn eniyan, le ni idaabobo pẹlu boya o jẹ ajesara tabi oṣuwọn oniru.
Bawo ni a ṣe nfa Ifa-Ìran Ìtanilẹgbẹ
Bibajẹ Typhoid jẹ ipalara ti o ni idaniloju-aye ti o ṣẹlẹ nipasẹ awọn bacteria Salmonella typhi . Awọn kokoro arun nikan wa ninu awọn eniyan ati awọn aye ni akọkọ ninu ẹjẹ tabi awọn ifun.
Ti eniyan ba ni igun-ara-ara, o tabi yoo ta kokoro-arun naa silẹ nipasẹ awọn iṣọn (awọn opo). Imibajẹ omi, ounje, tabi awọn ẹya ara le dẹrọ itankale arun naa. Iwifun eniyan-si-eniyan, gẹgẹbi nipasẹ igbọwọ kan, tun wọpọ.
Ninu awọn agbegbe agbegbe ti ko dara julọ ni agbaye, aiyede ti awọn ọna ṣiṣe ti o dara julọ jẹ oluranlowo pataki si ikolu ti o pọju.
Awọn aami aiṣan ti ibajẹ Typhoid
Lọgan ti aisan, awọn kokoro arun ni kiakia ti npọ si ati ti ntan nipasẹ ẹjẹ, nfa ibiti o ti awọn aami aisan han ni awọn ipo mẹta mẹta:
- Ni ọsẹ ọsẹ ọkan, eniyan le ni iriri iba, orififo, ikọ-ala, ailera, irọra oṣuwọn ọkan ( bradycardia ), irora inu, ati awọn imu imu.
- Ni ose ọsẹ meji, imunagbara yoo ti lọ siwaju si ibi ti eniyan naa ko le dide. Bi iba ti tẹsiwaju sibẹ, igbadun jẹ wọpọ. Awọn aami ti awọ-awọ tun le tun waye lori ikun, lakoko ti eniyan le ni iriri boya awọn igba ti o ni igbagbogbo ti ọgbẹ alawọ ewe tabi àìrígbẹyà.
- Ni ọsẹ mẹta, awọn ipalara le tan-lile ati ki o le ni iṣan ẹjẹ ẹjẹ, ipalara ti ọpọlọ ( encephalitis ), perforation intestinal, ipalara ti okan ( myocarditis ) ati awọn aisan atẹgun bi bneumonia ati bronchitis nla.
O jẹ nikan nipasẹ opin ọsẹ mẹta pe awọn iwọn otutu ti o ga julọ yoo bẹrẹ si abẹ. Itoju maa n ni ipa ti awọn egboogi (bii amoxicillin tabi trimethoprim-sulfamethoxazole) ati awọn omiiran igbagbogbo lati dena ifungbẹ.
Ti a ba ni iṣeduro ni akoko ti o yẹ, ibajẹsara jẹ ipalara ti o fa iku. Sibẹsibẹ, ti o ba jẹ pe a ko ni idasilẹ nipasẹ ọsẹ mẹta, ewu iku le ṣe alekun nipasẹ to 20 ogorun.
Awọn Aṣoju Iwosan Typhoid
Fun awọn abajade ti ikolu ti ẹdọforo, awọn eniyan ti o ni ewu ti o pọju le ti pese aabo pẹlu boya oogun kan ti a ko ni iwọn kan tabi oogun ti o ni iwọn mẹrin.
Awọn ajesara meji wa ti a fọwọsi nipasẹ Amẹrika Njẹ Ounjẹ ati Oogun Oro Amẹrika:
- Typhim Vi jẹ ajesara ajẹsara typhoid ti a ṣe pẹlu awọn kokoro arun ti ko ni ipa (ti o pa patapata) ti ko le fa arun. Ti firanṣẹ ni iṣeduro intramuscularly (paapaa sinu isan deltoid ni apa oke) ati pe nikan nilo iwọn lilo kan. A gbọdọ fun ajesara naa ni o kere ju ọsẹ meji ni ilosiwaju ti irin-ajo kan ati pe a le lo ninu ẹnikẹni ti o kere ju ọdun meji. Awọn Asokagba nla le ṣee fi jišẹ ni gbogbo ọdun meji si awọn eniyan ni ewu ti nlọ lọwọ.
- Vivotif jẹ oogun ajaka-aarun ti o wọpọ pẹlu awọn kokoro arun ti o wa laaye (ti o n bẹ ṣugbọn ti o lagbara). O ti pese ni apo ti awọn capsule mẹrin, ti a mu ọkan ninu gbogbo ọjọ miiran lori ikun ti o ṣofo. Vivotif le ṣee lo ninu ẹnikẹni ti o ju ọdun mẹfa lọ, lakoko ti o yẹ ki a mu awọn aṣeyọri ti o yẹ lati mu ni gbogbo ọdun marun. Bi oogun ajesara kan, o nilo lati wa ni firiji ati pe ko yẹ ki o fi fun awọn ẹni-kọọkan ti o ni imọran (gẹgẹbi awọn ti o ni kokoro HIV ).
Ni iyato iyatọ ti isakoso (abẹrẹ vs. oral) ati awọn ihamọ olumulo (ọjọ ori ati ipo ipalara), awọn ajẹsara mejeeji nfun ni idaabobo ọgọrun-un ninu idaabobo lati iparun.
Eyi tumọ si pe iwọ yoo nilo lati wo ohun ti o jẹ tabi mimu ti o ba ti rin irin-ajo lọ si ibi ipọnju aṣoju.
Awọn igbelaruge ẹgbẹ ati awọn iṣeduro
Awọn ifarahan ti o wọpọ julọ ni a ri pẹlu Typhim Vi pẹlu diẹ ninu awọn eniyan ti n ni iba, rirẹ, efori, ara ti ara, ati irora ti iṣiro abẹrẹ. Pẹlu Vivotif, ewu naa dinku (labẹ iṣiro meje) ati pe o le ni awọn orififo, ọgbun, ati awọn iṣun inu. Ninu awọn mejeeji, awọn aami aisan maa n jẹ alaafia ati ipinnu lori ara wọn laisi itọju.
Ni apa isipade, awọn itọnisọna oògùn diẹ sii pẹlu Vivotif ju Typhim Vi. Iṣoro akọkọ fun awọn mejeeji ni awọn ibaraẹnisọrọ ti oògùn ti o le fa ipalara ti ajesara naa jẹ.
Ni awọn igba miiran, o jẹ nitori pe oògùn jẹ alabapade alaabo ti o n ṣe amorindun iṣelọpọ awọn egboogi aabo. Awọn wọnyi pẹlu awọn oogun ti a lo lati ṣe itọju awọn ailera autoimmune bi lupus, arthritis rheumatoid, ati psoriasis. Ni awọn igba miiran, iwọ yoo nilo lati da oògùn duro fun igba to ọjọ 30 ṣaaju ki o le fun fifun apaniyan.
Awọn akojọ awọn oògùn contraindicated fun lilo pẹlu Vivotif ni:
- Benlysta (belimumab) , oògùn kan ti o nmu lọwọlọwọ
- Cimzia (certolizumab pegol) , ohun egbogi ti o nmu pipa
- Cosentix (secukinumab), oògùn ti ko ni egbogi
- Hydrea (hydroxyurea), oògùn kan ti o ni imọran ti ẹtan
- Methotrexate lo lati ṣe itọju awọn aarun, psoriasis, ati arthritis rheumatoid
- Taltz (ixekizumab), oògùn kan ti o nyọ lọwọ
- Teflaro (ceftaroline), ẹya ogun aporo
Awọn akojọ awọn oògùn contraindicated fun lilo pẹlu Typhim Vi ni:
- Benlysta (belimumab) , iṣeduro lilo oògùn ti ko ni afikun
- Cosentix (secukinumab), oògùn ti ko ni egbogi
- Taltz (ixekizumab), oògùn kan ti o nyọ lọwọ
Ti o ba nilo ajesara ajaka-aarun, rii daju lati ni imọran dọkita rẹ nipa awọn oogun eyikeyi ti o le mu ati eyikeyi ipo ilera ti o ni ibatan pẹlu idinku tabi afikun eto ti o lagbara.
Nigba Ti O Nilo lati Ṣetan
Gẹgẹbi Igbimọ Advisory lori Awọn Ajesara (ACIP), a ko niyanju ajesara deedee ni Amẹrika. Awọn ọran pataki kan wa, nigbati o ba ni imọran niyanju:
- Awọn arinrin-ajo lọ si awọn agbegbe nibiti iyọnu Salmonella typhi wa
- Awọn eniyan ti o ngbe pẹlu tabi nini olubasọrọ alamọgbẹ pẹlu ẹnikan ti o ti wa tabi ti wa ni itọju fun ibajẹ bibajẹ
- Awọn onisẹ-ọpọlọ tabi awọn oṣiṣẹ laabu ti o wa sinu olubasọrọ pẹlu awọn ẹda Salmonella typhi tabi awọn igbeyewo
Nigbati o ba ngbero irin-ajo kan ni oke okeere, o le ṣayẹwo awọn ibeere ati awọn iṣeduro ti isiyi lọwọlọwọ nipasẹ lilọ si aaye ayelujara imọran ilera ti ajo nipasẹ CDC.
A Ọrọ Lati
Lakoko ti ajakaye-aarun ajakalẹ-arun le dinku ewu ti ibajẹ ibajẹ, kii ṣe ẹri aṣiwère. Lati rii daju pe o wa lailewu lakoko irin-ajo ni ilu okeere, o wa 10 ofin ti o wọpọ ti o yẹ ki o tẹle nigbagbogbo:
- Wẹ ọwọ rẹ nigbagbogbo pẹlu ọṣẹ ati omi gbona.
- Ṣe atilọwọ ọwọ fun ọti-lile fun igba nigbati omi ko ba wa.
- Yẹra fun mimu omi ti a ko ni itọju.
- Lakoko ti o nmu mimu tabi awọn ohun mimu ti a fi sinu ọti jẹ itanran, beere fun ohun mimu lati wa ni iforukọsilẹ.
- Beere nigbagbogbo fun awọn ohun mimu laisi yinyin.
- Yẹra fun awọn eso ajara ati awọn ẹfọ paapa ti o ba jẹ pe wọn ti di ẹyọ.
- Yan ounjẹ onjẹ; awọn ounjẹ ti o fipamọ tabi yoo wa ni awọn iwọn otutu ti o yẹ ki a yee.
- Yẹra fun awọn onijajaja ọja ita gbangba.
- Lo omi ti a fi omi ṣan silẹ lati ṣan awọn eyin rẹ.
- Gbiyanju lati ma gbe omi ni oju iwe naa.
> Awọn orisun:
> Awọn Ile-išẹ fun Iṣakoso ati Idena Arun (CDC) "Igbẹju Jiran." Atlanta, Georgia: imudojuiwọn July 18, 2016.
> Isakoso Ounje ati Oògùn (FDA). "Typhim Vi." Silver Spring, Maryland; imudojuiwọn Oṣu Kẹwa 10, 2017.
> FDA. "Vivotif." Imudojuiwọn Kẹsán 12, 2016.
> Jackson, B ;; Iqbal, S .; Mahon, B. et al. "Awọn išeduro ti a ṣe niyanju fun Lilo awọn oogun ti Typhoid - Igbimọ Advisory lori Awọn Ilana ajesara, United States, 2015." MMWR. 2015; 64 (11) 305-8.