Àrùn Sickle-cell (SCD) jẹ ẹya ti a jogun ti ẹjẹ ti ẹjẹ ti o pupa ti yipada lati oju iwọn deede (bakannaa si ẹbun) si apẹrẹ ti o gun gun bi aisan tabi ogede. Awọn ẹjẹ ẹjẹ pupa ti o ni ailera ni iṣoro ti nṣàn nipasẹ awọn ohun elo ẹjẹ ati o le di di. Ara wa mọ awọn ẹjẹ ẹjẹ pupa bi ohun ajeji ati ki o run wọn ni yarayara ju idaniloju abẹrẹ ni ẹjẹ.
Bawo ni Ẹnikan Gba SCD?
Aisan-aisan-ẹjẹ ni a jogun, nitorina a fi eniyan kan pẹlu rẹ. Fun eniyan lati jogun SCD, awọn obi mejeeji gbọdọ ni aami aisan. Ni awọn oriṣiriṣi abẹ ti SCD, obi kan ni o ni awọn aisan ati awọn obi miiran ni ipo iṣelọpọ C tabi ẹya-ara ti o ti iṣan beta thalassemia. Nigbati awọn obi mejeeji ni aami aisan (tabi ẹya miiran), wọn ni o ni 1 ninu 4 anfani ti nini ọmọ kan pẹlu SCD. Yi ewu waye ni gbogbo oyun.
Awọn oriṣiriṣi Arun Inu Ẹjẹ-Sickle-Cell
Awọn aami ti o wọpọ julọ ti aisan ni aisan ni a npe ni hemoglobin SS. Awọn orisi pataki miiran ni: hemoglobin SC, sickle beta zero thalassemia, ati sickle beta pẹlu thalassemia. Hemoglobin SS ati sickle beta zero thalassemia ni awọn ẹya ti o buru julọ ti aisan aisan-ẹjẹ ati pe a maa n pe ni aisan ẹjẹ aisan nigbamii. O ṣe ayẹwo aisan ti o ni Hemoglobin SCGE ati ni apapọ, sickle beta pẹlu thalassemia jẹ aami ti o ni ailera ti aisan aisan.
Bawo ni Awọn Eniyan ti Ṣaisan Pẹlu Ọgbẹ Sickle-Cell?
Ni Amẹrika, gbogbo awọn ọmọ ikoko ni idanwo fun SCD ni pẹ diẹ lẹhin ibimọ gẹgẹ bi apakan ti eto ikilọ ọmọ ikoko . Ti awọn abajade ti o ni rere fun SCD, ọmọ-ọwọ omode tabi ọmọ ile-aisan aarin agbegbe ti a fun nipa awọn esi naa ki a le rii alaisan ni ile-iwosan aisan.
Ni awọn orilẹ-ede ti ko ṣe awọn idanwo ayẹwo ọmọ ikoko, awọn eniyan ni igbagbogbo ni ayẹwo pẹlu SCD bi awọn ọmọde nigbati wọn bẹrẹ lati ni iriri awọn aami aisan.
Awọn aami-ara ti SCD
Nitori SCD jẹ iṣọn-ẹjẹ ti awọn ẹjẹ pupa pupa gbogbo ara le ni ipa.
Ìrora: Nigbati awọn ẹjẹ ẹjẹ pupa ti aisan ti o ni idẹkùn ni oko ẹjẹ, ẹjẹ ko le ṣàn si agbegbe ti egungun. Eyi ni abajade ailopin atẹgun si agbegbe yii ati irora.
Awọn àkóràn : Nitoripe ọmọ inu (ẹya ara ti o wa ninu eto aibikita) ko ṣiṣẹ daradara, awọn eniyan ti o ni arun -isan ẹjẹ ni o wa ni ewu ti o ga julọ fun awọn àkóràn kokoro arun. Eyi ni idi ti awọn ọmọde ti o ni sẹẹli-sẹẹli ṣa ni penicillini lẹmeji ọjọ kọọkan.
Bọro : Ti awọn ẹjẹ ẹjẹ pupa ti aisan ko ni idẹkùn ninu ohun-elo ẹjẹ ni ọpọlọ, apakan kan ti ọpọlọ ko ni atẹgun ti o ni abajade ninu iṣọn. Eyi le ṣe bi igbọ oju, ailera ti apá tabi ese, tabi iṣoro pẹlu ọrọ. Awọn irọ-ṣigọpọ le ṣẹlẹ ninu awọn ọmọde ti o ni aisan-ẹjẹ ati iru awọn agbalagba pẹlu ọpọlọ, eyi ni pajawiri egbogi.
Rirẹ (tabi aṣiṣe): Nitori awọn eniyan ti o ni aisan-ẹjẹ ni anemiki, wọn le ni iriri agbara dinku tabi rirẹ.
Awọn okuta alaafia : Nigbati awọn iṣan ẹjẹ pupa ti a npe ni isunmọ ẹjẹ ni arun aisan-ẹjẹ, wọn tu bilirubin silẹ. Eyi ṣe agbelebu ti bilirubin le jẹna si idagbasoke awọn gallstones.
Priapism : Ti awọn sẹẹli ẹjẹ jẹ idẹkùn ninu kòfẹ, awọn esi yii ni irora, aijọ ti a kofẹ ti a mọ bi priapism.
Itoju ti SCD
Penicillini : Lẹmeji ọjọ kan, a bẹrẹ bii pẹnisilini ni kete lẹhin ayẹwo (maa n ṣaaju ki o to ọjọ meji). Mu penicillini lẹmeji lojojumọ titi di ọdun marun ti a ti fi hàn pe o dinku ewu ewu àìsàn kokoro.
Imuniisisi : Awọn itọju ajẹsara tun le dinku ewu awọn àkóràn kokoro aisan.
Iṣipọ ẹjẹ : Awọn ifun ẹjẹ ẹjẹ le ṣee lo lati ṣe itọju awọn iṣiro kan pato ti arun aisan-ẹjẹ bi ẹjẹ ẹjẹ ti o ni ailera tabi ailera aisan nla, iṣeduro ẹdọfẹlẹ. Pẹlupẹlu, awọn alaisan ti o ni arun ti o ni aisan-ẹjẹ ti o ni aisan tabi ti o wa ni ewu nla fun ọpọlọ gba igbasilẹ ẹjẹ ni iṣeto oṣooṣu lati ṣe idiwọ awọn iṣoro sii.
Hydroxyurea : Hydroxyurea jẹ oògùn FDA kan ti a fọwọsi lati ṣe itọju arun aisan-ẹjẹ. A ti ṣe afihan hydrodrourea lati din ẹjẹ ati awọn ilolu ti arun aisan-ẹjẹ bi irora ati ailera itọju nla.
Ṣiṣẹpọ ọra ti ọdẹ : Ọgbọn ọrun inu-ara jẹ nikan ni arowoto fun aisan aisan-ẹjẹ. Aseyori ti o dara julọ fun itọju yii ba wa nigbati ọmọbirin ti o baamu ba le fun awọn ẹyin keekeke.