Ti o ba sọ fun ọ pe o ni iṣọn-pa, kini o tumọ si? Kini awọn okunfa ti ipo yii ati ẹniti o wa ni ewu? Awọn aṣayan itọju ti wa ati kini isọtẹlẹ rẹ?
Ifihan
An empyema jẹ gbigba ti tit laarin awọn 2 fẹlẹfẹlẹ ti àsopọ ( pleura ) ti o laini awọn ẹdọforo. Oṣuwọn iṣelọpọ ti o wọpọ julọ nwaye bi ibajẹ ti pneumonia, apo-ẹdọ ẹdọ, tabi ibajẹ àyà.
Anatomi
Ibi aaye tabi aaye ti o wa ni agbegbe ni agbegbe ti o wa ninu apo iho ti o wa laarin awọn ẹbẹ visceral (awọ ti o wa ni ita ti awọn ẹdọforo) ati adura ti parietal (awọ ara ilu ti o ni inu inu odi. diẹ ninu awọn teaspoons ti omi ti o pọju ni agbegbe yii, ni agbegbe yii le ni pint tabi diẹ ẹ sii ti omi ti o ni kikun ti o ni arun (Nigba ti o wa ni afikun omi ni aaye ti o ni aaye ti a pe ni ipilẹ.)
Empyema Fluid
Omi ti o wa ninu erupẹ ni a npe ni pus ati ni apapo awọn kokoro arun, awọn okú, ati awọn ẹyin ẹjẹ funfun. Awọn kokoro arun ti o wọpọ ti nfa iṣọn ni Streptococcus pneumoniae (awọn kokoro arun "pneumonia") ati Staphylococcus aureus .
Nigba ti a ba ti ṣafihan ayẹwo omi kikun, awọsanma ati irun oju-awọ ti a fi oju han jẹ nigbagbogbo kedere ni bi o ti ṣe yatọ si omi tutu ti o jẹ ti o kere ju ati translucent.
Ami ati Awọn aisan
Awọn aami aisan ti o ni ibatan si iṣelọpọ ni a le fa nipasẹ mejeji ti ikolu ati nipa titẹ lori ẹdọforo ati àyà lati inu ilosoke omi ni aaye apọju. Awọn aami wọpọ ati awọn aisan ni:
- Ibanuje ati ikorira
- Awọn Sisan alẹ: Awọn wọnyi le jẹ pataki pupọ pẹlu fifa omira ni alẹ ti o nilo iyipada aṣọ alẹ
- Ìrora atẹgun, igbagbogbo mimu ati eyi ti o pọju pẹlu awokose
- Kukuru ìmí: Ìmí mími le wá ni pẹlẹpẹlẹ tabi ni kiakia da lori iwọn ti iṣan ati ibajẹ ilana ilana abẹ.
- Ikọaláìlẹ gbẹ: Ikọaláìdúró le tun jẹ ọlọjẹ nitori ibajẹ ti o ni nkan
- Hiccups: Irritation ti diaphragm ati awọn ara inu agbegbe yii nitori pe iṣelọpọ ti omi le mu ki awọn hiccups
- Pipadanu iwuwo (pipadanu iwuwo ti ko tọ)
- Rirẹ
- A ori gbogbogbo ti ko dara
Awọn okunfa
Awọn nọmba oriṣiriṣi wa ti o le fa ni imuduro. Diẹ ninu awọn wọnyi pẹlu:
- Pneumonia (Eyi ni idi ti o wọpọ julọ ti iṣọn-aisan.)
- Ibajẹ iṣọn.
- Atẹgun àtẹ, gẹgẹbi eyi fun ẹdọfa akàn.
- Atẹgunpọ: Nigba miran a le fa ikolu kan laisi aiṣedede nigbati a ba ti ṣe abẹrẹ kan (abẹrẹ "tẹ" ti aaye apọju) lati ṣe iwadii aisan tabi nigbati a fi ibẹrẹ apo kan si afẹfẹ (gẹgẹbi ninu pneumothorax) tabi omi (bi ninu igbẹhin gbogbo.)
- Fistula bronchopleural: Fistula bronchopleural jẹ fistula tabi ikanni ti o le dagbasoke laarin aaye apọju ati itanna nigba abẹ iṣọn ti nmu, ṣiṣe awọn kokoro arun lati lọ lati bronchi si aaye ti o wa.
- Ifaagun ikolu: Ikolu ninu ikun (peritonitis) tabi agbegbe laarin awọn ẹdọ (mediastinitis) le tan sinu aaye apọju.
- Aṣiyẹ eefin le rupture sinu aaye apọju.
Awọn Okunfa Ewu
Oṣuwọn iṣelọpọ le ṣee ṣẹlẹ ni ẹnikan ti o ni:
- Àtọgbẹ
- A itan ti alcoholism
- Awọn aisan aifọwọyi gẹgẹbi irun inu-ara
- Eto eto ti a fi ọwọ mu, gẹgẹbi pẹlu chemotherapy
- Awọn ẹdọfóró bii COPD ati abọ aitọ
- Àrùn àìsàn ti Gastroesophageal
Imọlẹ
Lati ṣe ayẹwo iwadii kan, awọn onisegun akọkọ gba itan iṣọra ati ṣe ayẹwo idanwo. Itan kan le ṣe iranlọwọ lati mọ boya eyikeyi awọn okunfa ewu, ati idanwo ti ara le han awọn ohun idinku dinku. Lẹhin eyi, a ṣe wi-ray x tabi iboju CT iboju lati ṣe ayẹwo awọn ẹdọforo.
Ni ayeye ati olutirasandi le tun ṣee ṣe. Lati le mọ boya awọn kokoro arun wa, ati lati wa iru awọn egboogi wọnyi awọn kokoro arun ti wa ni ifarakan si, a ṣe ohun ti a ṣe lati ṣe ayẹwo apẹẹrẹ (omi naa le jẹ ṣiṣan daradara.) A fi omi ranṣẹ si lab ni ibere lati ṣe atupale ti o ni kikun, imọran awọn akoonu ti omi. Awọn idanwo ẹjẹ le tun ṣee ṣe lati wa ẹri ti ikolu.
Itọju Awọn aṣayan
Awọn itọju ti a fi paṣipaarọ le wa ni isalẹ si awọn igbesẹ meji; Igbese akọkọ ni lati yọ omi, lẹhin eyi ti a gbọdọ mu ikolu naa.
Iyọkuro omi: A yọ omi kuro nipasẹ igun-ara. Nigba miiran eyi ni o rọrun, paapa ti o ba jẹ pe empyema ko wa fun pipẹ. A le gbe apẹrẹ apo ni ki o le tẹsiwaju lati sọ omi na.
Nigba ti o ba wa ni iṣeduro fun igba diẹ, o le di agbegbe. Eyi maa nwaye nigbati awọn fọọmu ti o nipọn to nipọn ati ki o ya omi naa sinu awọn cavities ọtọtọ. Eleyi jẹ ki iṣan omi jẹ diẹ nira sii, ati igba miiran awọn igbiyanju lati wa ni itọju ni a nilo lati yọ omi.
Itoju ikolu naa: Awọn onisegun yoo bẹrẹ awọn egboogi ni kete ti a ba gba ayẹwo. Awọn eniyan kan nbi idi ti kii ṣe lẹsẹkẹsẹ, ṣugbọn ibẹrẹ awọn egboogi ti wa ni igba diẹ lati fun laabu ni aaye ti o dara julọ lati pinnu gangan eyi ti kokoro arun nfa ikolu. (Ti o ba ti bẹrẹ awọn egboogi ṣaaju ki o to peye, o le nira lati ṣe idanimọ awọn kokoro ti o ni ẹri fun ikolu.) Lẹhin ti o ti bẹrẹ lori awọn egboogi, laabu yoo ṣe awọn igbeyewo diẹ sii lati ṣayẹwo lori awọn egboogi ti awọn kokoro arun ṣe pataki julọ si-ati awọn awọn egboogi ti a fun ni ni a le yipada lẹhin ọjọ diẹ.
Awọn ilolu / abẹ-abẹ
Pẹlu apamọwọ, paapaa ọkan ti o wa fun igba diẹ, igbẹkẹle awọ le kọ soke. O le jẹ dandan fun abẹ oniṣẹ abẹ lati yọ diẹ ninu awọn ti o ni aala ati awọn apakan ti ẹbẹ naa lati le yanju ikolu naa. Eyi le ṣee ṣe boya nipasẹ kan ti o ni ẹmi-ara korira (iṣiro atẹgun atẹgun) tabi itọju thoracoscopic (iṣẹ abẹ ailera ti ko ni ipalara,) pẹlu awọn ibaṣan ti o jẹ ki awọn fidio ti o ni imọran ti o wulo ati ti ko ni idaniloju fun ọpọlọpọ awọn eniyan. Ni afikun, awọn iwadi laipe yi ti ri pe awọn ọna ti kii ṣe iṣẹ-ara jẹ igbagbogbo bii awọn ọna ti o fẹsẹmulẹ fun itoju itọju. Awọn ipalara miiran le ni awọn iṣan-ikunra ti o lagbara pupọ ni gbogbo ara, ati okun ati gbigbọn ti awọn awo ti o wa ni ipilẹ.
Asọtẹlẹ
Awọn prognose ti kan empyema da lori dajudaju lori okunfa okunfa.
Isalẹ isalẹ
An empyema jẹ ọrọ kan ti o lo lati ṣe apejuwe ifarahan ti omi ti o ni arun ti o wa ni ayika awọn ẹdọforo. Idi ti o wọpọ jẹ ikunra, ṣugbọn awọn ipo miiran, bii abẹ-iṣẹ ati ibalokanje, le jẹ ẹri. Itọju jẹ ki a mu ayẹwo ti omi lati firanṣẹ si laabu ati yiyọ omi ti o pọ julọ ti o le fa ni ailọsi agbara ati awọn aami aisan miiran. Awọn egboogi ni a fun ni lati ṣe itọju ikolu naa.
Pronunciation: em-pie-ee-ma
Bakannaa a npe ni : pylothorax, arun ti o pọju, purulent pleuritis, empyema thoracis
Awọn apẹẹrẹ: Jerry ti ṣe idagbasoke iṣeduro lẹhin ti abẹ-aisan atanwin rẹ, ati dokita rẹ ṣe ilana kan lati yọ irun ti aisan naa.
> Awọn orisun:
> McCauley, L, ati N. Dean. Pneumonia ati empyema: idiyele, idaniloju tabi aimọ. Iwe akosile ti Arun Thoracic . 2015. 7 (6): 992-8.
> Ile-ẹkọ ti Oogun ti Ile-Iwe. MedlinePlus. Empyema. Imudojuiwọn 02/15/15. https://medlineplus.gov/ency/article/000123.htm
> Redden, M., Chin, T., ati M. van Driel. Iyipada Ifarahan Ilana Alai-Irisi-Ise fun Empyema Pleural. Cochrane Data ti Agbeyewo Awọn ẹrọ . 2017. 3: CD010651.
> Zanotti, G., ati J. Mitchell. Bronchopleural Fistula ati Empyema Lẹhin Aṣayan Ọgbọn Agọpa. Thoracic Surgery Clinics . 2015. 25 (4): 421-7.