Gbagbọ tabi rara, gbigbe ni ọkan ninu awọn iṣẹ-ṣiṣe ti o ṣe pataki julọ ti ara rẹ ṣe, bi o ṣe nilo iṣeduro ti ko dara laarin ọpọlọ rẹ, ati awọn ara ati awọn isan.
Awọn Ẹran ara ati awọn isan ara-ara ṣe alabapin pẹlu gbigbe
Idakẹjẹ waye ni awọn iṣẹlẹ mẹta , gbogbo eyiti o nilo itọju iṣakoso ti awọn iṣan ni ẹnu, pharynx (ọfun rẹ), larynx (voicebox) rẹ, ati esophagus (apo ti o ṣofo ti o gbe ounjẹ lati ọfun rẹ si ikun).
Awọn iṣan wọnyi wa labẹ iṣakoso ti ẹgbẹ ẹgbẹ kan ti a npe ni ara-ara ti ara rẹ.
Awọn oran ara ilu jẹ oriṣiriṣi irun meji ti o han lati ọpọlọ , ti o wa ni ipilẹ ti ọpọlọ rẹ. Awọn iṣan ara rẹ ti o wa ni ẹda ara ẹni bi awọn ohun elo gbigbona, itọlo, gbigbe, wiwo, gbigbe oju rẹ ati oju rẹ, ati fifun awọn ejika rẹ. Orisirisi awọn ara inu ẹda ara ni o wa pẹlu iṣakoso iṣakoso ati awọn iṣoro ti o wa ninu sisun ati gbigbe.
Awọn ara-ara ara-ara ti o wa ninu eyiti o gbepọ ni gbigbe:
- Okunfa (ipalara ti ara eniyan V)
- Oju (ẹtan ara ilu VII)
- Glossopharyngeal ( ipalara ti ara ẹni IX)
- Ogbo (ipalara ti ara ilu X)
- Aurora Hypoglossal (iwo-ara aifọwọyi XII)
Ni ọna, awọn eekan ara-ara ti wa ni iṣakoso nipasẹ "awọn ile-iṣẹ itọju" ni ọpọlọ nibiti awọn alaye ti o ni ibatan si gbigbe. Awọn ile-iṣẹ wọnyi ni awọn agbegbe ti o wa ninu cortex cerebral , oṣuwọn ti o nipọn, ati ẹmi ara eegun.
Awọn ile-iṣẹ ifunni ni inu ọpọlọ
Ibẹrẹ atinuwa ti gbigbe ni ibi waye ni awọn agbegbe pataki ti ikẹkọ cerebral ti ọpọlọ, ti a npe ni awọn gyrus ti aarin (ti a tun pe ni agbegbe ọkọ ayọkẹlẹ akọkọ), awọn ọmọ alailẹhin-alailẹhin ati awọn gyrus frontal. Alaye lati awọn agbegbe wọnyi wa ni ile-iṣẹ gbigbe ni medulla, eyi ti o jẹ apakan ti ọpọlọ.
Yato si ọpọlọ, awọn ifihan agbara atẹgun ti o wa ni ẹnu gba ifasilẹ nipa ounjẹ ti a nfa. Ọpọlọpọ oran sensori ni ẹnu, pharynx, ati larynx mu alaye lọ si ọpọlọ ti o fun wa laaye lati mọ iru iru ohun elo wa ni ẹnu ati ọfun. Fun apeere, wọn "sọ" ọpọlọ nipa titobi, iwọn otutu, ati awọn onjẹ ti ounje.
Alaye yii ni a fi ranṣẹ si bibajẹ ti o ni imọran ti ọpọlọ, ati nikẹhin ni medulla, eyi ti o nlo alaye ti itaniloju lati ṣe itọsọna awọn akitiyan ti awọn isan ti didun.
Awọn ilolu ti o pọju ti awọn iṣoro Ibọn
Iṣe ti imun ṣe ayipada ounjẹ sinu apẹrẹ gbigbọn ati diẹ ẹ sii diẹ ti o dara julọ ati ailewu fun gbigbe. Gẹgẹ bi imuduro ti o gbe gbe pọ nipasẹ awọn ọna oriṣiriṣi rẹ, awọn ara ti o ni ipa ninu gbigbe didi nfa idiyele ti iṣelọpọ ti larynx ati epiglottis. Eyi ni pipa ti 'windpipe' n ṣe idiwọ awọn ounjẹ ati awọn patikulu ti omi lati titẹ awọn ẹdọforo.
Ti afẹfẹ ba ko ni pipade dara, tabi ti o ba jẹ gbigbe ko ni iṣeduro daradara, awọn iṣoro bii ideri le waye. Iṣepọ miiran ti gbigbe awọn iṣoro mì, pneumonia opo , le ṣẹlẹ ti ounje ba wọ inu ẹdọforo. Eyi le ṣẹlẹ gẹgẹbi abajade ti aisan tabi ailera ailera miiran.
Nikẹhin, ailewu ati gbígbẹgbẹ le šẹlẹ bi abajade ti gbigbe awọn iṣoro mì.
Bi o ti npa Ipajẹ lọwọ nipasẹ Ẹgun
Gẹgẹbi o ti le ri, awọn aaye ti o wa ni ọpọlọpọ eto aifọkanbalẹ ti aarin, ti o ba ni ikolu nipasẹ aisan tabi ipo ailera miiran bi ọpọlọ-ọpọlọ, arun aisan Parkinson, tabi ibajẹ, le fa idalẹnu agbara lati gbe.
Paapa diẹ sii, medulla jẹ agbegbe kekere ti ọpọlọ ti o ni awọn ẹya ọpọ ti o ṣe pataki ni fifi awọn atunṣe idaraya ti nmu-bẹ bẹ ti o ni ifarabalẹ ni o le fa ipalara awọn iṣoro.
Ni otitọ, awọn eniyan ti o ni awọn iṣọn-iṣẹgbẹ le nilo igbesi-aye pipẹ fun igbadun tabi igbadun deede lati dẹkun ikunra ati ikunsinu inu.
A Ọrọ Lati
Lakoko ti o ti gbe pẹlu gbigbe awọn iṣoro n ṣe afikun iṣeduro kan si igbesi aye rẹ, mọ pe awọn ilana ti a ṣe daradara ti o le ṣe iranlọwọ fun ọ tabi olufẹ rẹ lailewu si awọn iṣoro wọnyi. Fun apeere, ọrọ kan ati abojuto egbogi le ran ọ lọwọ lati ṣe awọn atunṣe si awọn iru ounjẹ ati awọn omi ti o jẹ lati jẹ ki o rọrun fun ọ lati gbe gbe mì.
Pẹlupẹlu, gbigbe awọn adaṣe bi fifun afẹfẹ tabi iṣeduro Mendelsohn le ṣe iranlọwọ lati mu ki iṣan rẹ darapọ ninu gbigbe. Awọn iṣẹ adaṣe ti oral ati awọn italolobo miiran bi lilo ago, koriko, tabi sibi le tun jẹ iranlọwọ.
> Awọn orisun:
> Alali D, Ballard K, Bogaardt H. Awọn itọju fun itọju dysphagia ni awọn agbalagba ti o ni ọpọlọ-ọpọlọ: Ayẹwo imularada. Dysphagia . 2016 Oṣu Kẹwa; 31 (5): 610-8.
> Lembo AJ. (2017). Dysphagia Oropharyngeal. Nalley NJ, ed. Fun asiko. Waltham, MA: UpToDate Inc.