Iyeyeye Bawo ni Agbara Inequities le Ṣe Igbasoke Ewu Irẹkuro
Ọkan ninu awọn ifiyesi akọkọ ti awọn oṣiṣẹ ilera ni gbangba ni ipa ti HIV lori awọn obirin ati awọn omiiran ti a ko ni agbara ninu ibalopọ ibalopo, gbigbe wọn si ewu ti o pọju ti ikolu. Awọn ilọsiwaju wọnyi le ṣe itọnisọna nigbagbogbo ẹniti o ṣe awọn ipinnu nipa awọn iwa ibalopọ tabi, ti o buru sibẹ, ti o ni ẹtọ lati ṣe ipinnu. O jẹ ifosiwewe ti o tẹsiwaju lati fa awọn obirin ni ayika agbaye loni.
Awọn idiyele agbara agbara ti ara ẹni, mejeeji aje ati àkóbá, ni a ri lati dẹkun agbara obirin lati ṣe abojuto awọn iwa ibalopọ. Gẹgẹbi iwadi lati ọdọ Amẹrika Idagbasoke Idagbasoke Alailẹkọ ti kii ṣe èrè, pe ọkan ifosiwewe nikan ni lati dinku lilo idaabobo-bii diẹ bi 48% ninu awọn obirin ti a ṣawari. Iwa, ibalopọ, ati ibajẹ ẹdun nikan ṣafọ ọrọ naa.
Awọn aiṣedeede ti awọn ibalopọ awọn obirin le maa n ṣiṣẹ ni awọn oriṣiriṣi awọn iṣiro diẹ sii, sibẹsibẹ, pẹlu:
- Awọn ilana ti awujọ ti o n ṣalaye awọn ipa aboyun pato.
- Ileri tabi nilo iranlọwọ ti aje.
- Aini iwe-kikọ tabi ẹkọ (iṣiro ti o ga julọ laarin awọn obirin ju awọn ọkunrin).
- Imuro gbogbogbo ti iṣiro ibalopọ tabi awọn obirin ti ko gbeyawo.
- Awọn ọna ṣiṣe ti aṣa ti o maa n gbe awọn ọkunrin loke awọn obirin.
- Gbigba ti awọn agbalagba / awọn ọdọmọkunrin ni ibatan (eyi ti, ni diẹ ninu awọn eto, ni ibamu si awọn iwọn to gaju ti HIV ni awọn obirin ti o wa ni ọdun 15-24).
Awọn ipọnju wọnyi le ṣe ikolu pupọ fun agbara obirin lati ṣe idunadura abo abo abo ailewu, paapaa nigbati awọn aṣa ṣe igbeyawo fun, igbeyawo, ati iya jẹ giga.
HIV ati Iwa-ipa si Awọn Obirin
Oran yii le jẹ ki o pọ si i siwaju sii nipasẹ ibalopo, abele, tabi iwa-ipa ẹdun, pẹlu awọn imọ-ẹrọ kan ti n ṣe iyanju pe nibikibi lati 10% si 60% awọn obirin ni o ni ipa ni gbogbo agbaye.
Nitorina iṣoro ni iṣoro loni pe, ni awọn orilẹ-ede miiran bi South Africa, awọn iṣiro ifipabanilopo olodoodun ti sọ ni pe o ga ju 17% (tabi ni aijọju ọkan ninu awọn obirin mẹfa). Ni akoko iṣowo 2009 kan ti 1,738 Awọn ọmọ South Africa ni awọn agbegbe ti KwaZulu Natal ati Eastern Cape, diẹ sii ju 25% ti gbawọ pe o ti fipa ba ọkunrin kan, lakoko idaji awọn ti o jẹwọ fifin diẹ sii ju obirin kan lọ.
Awọn igbesi-aye ti iwa-ipa ibalopo ati iwa-ipa ẹdun lodi si awọn obinrin nmu ewu HIV wa ni ọna pupọ:
- Agbara ibaraẹnisọrọ ti a ni agbara le fa fifọ mucosal àsopọ ti obo tabi anus, pese ọna ti o rọrun julọ fun wiwọle fun kokoro.
- Kokoro ti ararẹ ni o ni asopọ ti o ni ipa-ati-ipa ni awọn iṣoro agbara, ni ibiti ikolu le waye gẹgẹ bi abajade iwa-ipa, lakoko ti a tẹsiwaju iwa-ipa lori obirin ti o ni HIV (fun apẹẹrẹ, nipasẹ ọdọ tabi alababibi).
- Iwa ibalopọ iwa ibajẹ jẹ nigbagbogbo sopọ mọ ibalopọ iṣoro ibalopo.
Ṣiṣọrọ awọn Inequities Awujọ
Gegebi Ajo Agbaye ti Ilera (WHO) sọ, 52% ti awọn orilẹ-ede ti royin imuse awọn eto aboyun ti HIV ati AIDS ti o ni abojuto gẹgẹbi apakan ti awọn imọran orilẹ-ede wọn, lakoko ti o ti ṣe diẹ lati ṣe idaamu awọn oran ti o tobi julo fun awọn aiṣedeede ni awọn anfani aje. atilẹyin; wiwọle si ikẹkọ iṣẹ-ṣiṣe ati iṣẹ-ṣiṣe; ati aabo ati igbega awọn ẹtọ ti ogun.
Laisi agbara lati ṣe atunṣe awọn oran awujọ yii, idahun lati irisi HIV / AIDS ni a maa n papọ nigbagbogbo. Eyi kii ṣe lati sọ pe awọn ilana ti a ko ni HIV pato ni a ko ni ṣawari tabi ti wọn lo. Lara awọn aṣayan diẹ sii ni ileri jẹ oruka ti o wa ninu intravaginal microbicidal ti a npe ni NuvaRing , eyiti o le ni anfani lati pa HIV ni akoko ibarasun ati pe o wa ni obo fun ọjọ 30.
Awọn ọja ti o jọra wọnyi ni a ri lati wa ni ilosiwaju lori awọn ọna iṣena ti iṣaaju, ọpọlọpọ ninu eyiti ko pese awọn obirin pẹlu awọn ọna fun aabo ara ẹni tabi ti o nilo pupo pupọ ni ọna ti ifaramọ ojoojumọ (ohun kan ti o nira lati se aṣeyọri ni ikọkọ) .
Nibayi, igbadun ti a ṣe tuntun fun lilo ti kondomu abo (tabi "abo-ile") ni a ṣe ni awọn apa kan, pẹlu awọn ti o fẹẹrẹfẹ, tayọ, ati awọn ẹya ti ko kere julo lọpọlọpọ. Lara wọn ni awọn imotuntun gẹgẹbi awọn Kondomu Awọn Obirin , ti a fi sii bi ọrọ buffer ati ki o fa sii sinu inu; ati Opogami Female Condom , eyiti o ṣafihan bi itọnilẹpọ ati pe o le pese ifọwọkan si ọkunrin ati obinrin naa.
Iyiyi Ayiya le Nkan Awọn ọkunrin, Ju
Ni apa isipade, awujọ awujọ tun le ṣagbe bi ọkunrin kan ṣe n ṣe alabapin ni ibaramu ibalopo. Lakoko ti o jẹ pe awọn obirin maa n pe ni "awọn ibaraẹnisọrọ" ni ibasepọ-kii ṣe pẹlu alabaṣepọ wọn nikan, ṣugbọn pẹlu awọn obirin miiran ti o pin imọran imọran-awọn ọkunrin ni a nreti pe o ni oye ati "imọran" nipa ibalopọ. Awọn ela ti o wa ninu ẹkọ ibalopo ti ọkunrin (pẹlu ikuna lati wa imọran lori lilo ituduro daradara ) le mu ki o pọ si ewu fun mejeji oun ati alabaṣepọ rẹ.
Ninu iwadi iwadi agbelebu ti Ile-ẹkọ Emory ti ṣe, awọn ọmọ ile-iwe kọkọlọji ọkunrin ati obirin ti beere lati ranti awọn lilo lilo idaabobo wọn lori osu mẹta ti o sẹyin. Iwadi na ri pe
- 60% ko ni idaabobo idaabobo pẹlu awọn alabaṣepọ wọn;
- 42% fi awọn idaabobo lori nikan lẹhin ti o ba bẹrẹ ibalopo;
- 15% yọ kọnputa ṣaaju ki o to fi opin si ibalopo;
- 40% ko fi aaye silẹ ni ipari ti kondomu ;
- 30% gbe apọju idaabobo si isalẹ lori kòfẹ;
- 33% royin ti yọ tabi fifọ apopo nigba ibalopo, ati;
- 42% fẹ lati lo awọn apo-idaabobo ṣugbọn ko ni eyikeyi wa ni akoko naa.
Paapaa laarin awọn ti o lo awọn apo-idaabobo, ọpọlọpọ royin lati ṣe bẹ ni ibere ti alabaṣepọ wọn, eyi ti a ma nro nigba miiran bi ikede ifura tabi aiṣedeede.
Awọn iru aṣiṣe wọnyi daba pe o yẹ ki a gbe abojuto ti o tobi julọ si awọn ilana ti o ṣe iwuri fun atunyẹwo ti a ti ṣe akiyesi awọn ipa abo, iṣojukọ lori awọn ibaraẹnisọrọ ti a pín ati ṣiṣe ipinnu ipinnu laarin ibasepọ ibalopo.
Awọn orisun:
Gollub, E. "Iyanfẹ jẹ Nmugbara: Ngba Itọsọna nipa Idena Iwadi HIV ni Awọn Obirin." Eto Iṣeto Iboju Agbaye. Kejìlá 2006; 32 (4): 209-212.
Higgins, A .; Hoffman, S .; ati Dworkin, S. "Imọdaran ti Imọlẹ, Awọn Ọkunrin Ẹdọmọkunrin, ati Iyika Awọn Obirin si HIV / Arun Kogboogun Eedi." Amẹrika Akosile ti Ilera Ilera. Oṣù 2010; 100 (3): 435-445.
Awọn Ju, R .; Sikweyiya, Y .; Morrell, R .; et al. "Mimoye ilera ati Awọn Obirin ti Iwa-ipa: Iṣowo ti ifipabanilopo ati HIV ni South Africa." Iwadii Agbegbe Imọ Iwadi Iṣoogun. Pretoria, South Africa; Keje 2009.
Pulerwitz, J .; Amaro, J .; De Jong, W .; et al. "Agbara Ibasepo, Lilo Kondomu ati Risk Ero laarin Awọn Obirin Ninu Amẹrika." Arun Eedi. Oṣù Kejìlá 2002; 14 (6): 789-800.
Ajo Agbaye fun Ilera (WHO). "Iwa-ara Awujọ ati HIV." Geneva, Siwitsalandi.