Ikọja le Maa jẹ Afihan Imọlẹ ti Ewu
Iwadi ti ti dagba nipa ewu ti o jẹ ewu ti iṣan ti iṣan onibaje (CTE), iṣọn-ọpọlọ alaisan. CTE dabi o kere ju apakan lati jẹ ki awọn oriṣiriṣi oriṣiriṣi oriṣi ipalara ti o tun jẹ. Iru ilọsiwaju bẹ bẹ le fa lati iṣẹ-ogun tabi lati awọn ere idaraya, bi bọọlu afẹsẹgba Amerika.
Ọpọlọpọ awọn oluwadi wa ṣi ko ye awọn idi ti o daju ti CTE, ati awọn ohun pataki ti o fi awọn eniyan julọ ni ewu.
Sibẹsibẹ, iṣeduro pọju kan ti o niiṣe pẹlu awọn ipalara ti o kere-kere ti o jẹ ki o fa awọn aami aisan kekere kan le jẹ orisun idibajẹ.
Awọn Ajẹmọ Syndromes ti Ẹmi Ti o Ngba Lati Ipaba Ọdọ
Lati ni oye ipa ti ipalara ti ilọsiwaju ni fifọ CTE, o le wulo lati ṣe iyatọ iyatọ awọn ailera ati awọn isọri ti ipalara. Awọn wọnyi ni:
- Atẹgun Ipolowo iṣan ni
- Imudani
- Aisan Ikọ-Ẹdun lẹhin
- Subconcussion (ti a tun pe ni awọn iṣiro subconcussive)
- Iṣọn-aisan ti iṣan onibaje
Awọn iṣọn-ẹjẹ wọnyi ni o ni ibatan, ati ninu awọn igba miiran le ṣe apadabọ. Sibẹsibẹ, wọn le tun jẹ ki awọn ilana iṣelọpọ ọtọtọ ni ọpọlọ.
Kini Ipa Ọgbẹ Ẹdun Ẹdun?
Arun ijakalẹ iṣọn-ẹjẹ ( TBI ) n tọka si iru ipalara ọpọlọ ti o waye nitori diẹ ninu awọn ijabọ, fifun, tabi ipalara ti ara miiran. Ipalara naa le ṣee ṣe nipasẹ titẹ ara-ara ti o kanra (bi ninu iṣọn-ọpọlọ ọpọlọ ipalara) tabi laisigbọnsi, bi ọpọlọ ti nmu inu agbọn.
O tumọ si ipalara naa jẹ nitori diẹ ninu awọn ti agbara ita (bi o lodi si iṣoro egbogi bi aisan ).
Awọn TBI waye lori irisi ailewu, ti o da lori pato kini awọn ẹya ara ti o ti bajẹ ati bi awọn ipalara ti jẹ iwọn. Awọn buru ti awọn orisi ti awọn oluṣewo le ja si ipalara ti o tọ tabi paapa iku.
Ṣugbọn paapaa Awọn TBI ti o ni ailera le ja si awọn iṣoro, mejeeji ni akoko kukuru ati ni igba pipẹ. Ni ọdun to šẹšẹ, awọn oluwadi ti kọ diẹ sii nipa awọn esi ti o gun-gun fun diẹ ninu awọn eniyan ti o ni iriri tun awọn TBI alaiwu.
Awọn oniwadi ṣi n kẹkọọ ọpọlọpọ ohun ti o ṣẹlẹ ninu ọpọlọ ni awọn ọjọ, awọn ọsẹ, ati awọn osu lẹhin TBI. Bi o tilẹ jẹ pe diẹ ninu awọn iṣoro ọpọlọ le pada si deede, ni awọn igba miran awọn iyipada igba pipẹ le wa ninu ọpọlọ, paapaa ni awọn eniyan ti o farahan si tun ṣe ipalara.
Kini Kii Kan?
A le ṣe akiyesi idiwọ kan ti o jẹ ti TBI. Awọn aami aisan ti ariyanjiyan maa n han boya o tọ lẹhin ipalara tabi laarin awọn wakati diẹ. Ko si awọn itumọ gbogbo agbaye lori ohun ti ariyanjiyan jẹ, ṣugbọn diẹ ninu awọn aami ti o ṣeeṣe ti iṣiro ni:
- Orififo
- Dizziness
- Awọn iṣoro ti iṣiro
- Disorientation
- Ikọra
- Rọrun soro tabi ranti
Ipadẹ aifọkanbalẹ ma nwaye pẹlu idọpa, ṣugbọn o jẹ wọpọ. A ṣe ayẹwo ayẹwo ti o da lori awọn aami aisan ati itan ti ipalara. Ọpọlọpọ ninu akoko awọn aami aiṣedede ti iṣiro ko duro pẹ ju ọsẹ kan lọ si ọjọ mẹwa (biotilejepe eyi le pẹ diẹ ninu awọn ọmọde ati awọn ọdọ).
Kini Aisan Iyanjẹ Lẹhin
Diẹ ninu awọn eniyan ti o ni ariyanjiyan tẹsiwaju lati ni iriri diẹ ninu awọn aami aisan.
Dipo lilọ lọ, awọn aami aisan maa n tesiwaju lẹhin ipalara akọkọ. Awọn wọnyi le tẹsiwaju fun osu diẹ ati paapaa fun ọdun kan tabi diẹ ẹ sii. Eyi ni a npe ni ailera itọju post-concussive . Iru eniyan bẹẹ le ti tesiwaju awọn aami aisan lati ihaye wọn, ati pe o tun le ni iriri awọn aami aiyede miiran gẹgẹbi ibanujẹ ati aibalẹ.
Ijẹrisi ti iṣaisan ipọnju-lẹhin naa jẹ iṣoro ariyanjiyan-ọkan ti awọn oluwadi ṣi n gbiyanju lati ni oye. Sibẹsibẹ, o ṣe pataki lati ni oye pe iṣọtẹ ikọ-tẹle ni pato lati CTE. Ni iṣọtẹ ikọlu iwaju, awọn aami aiṣan ti ariyanjiyan duro fun ọsẹ pupọ tabi diẹ sii.
Eyi ṣe afihan pẹlu CTE, ninu eyiti awọn aami aisan ko han gbangba fun ọdun pupọ. Ni akoko yii ko ni iyasilẹ ohun ti ibasepọ jẹ (ti o ba jẹ) laarin iṣọtẹ lẹhin-concussive ati idagbasoke iwaju ti CTE.
Kini Isokuro?
Nigba miran ọpọlọ yoo ni ipalara ipalara ti o ni ilọra ṣugbọn ko si awọn aami aifọwọyi ti iṣere ti iṣawari ti ariyanjiyan ti wa ni ti ri. Eyi le ṣee ṣe titobi bi nkan ti a pe ni "ipilẹja." Iru awọn ipalara naa ko ni ibamu pẹlu awọn iyasilẹtọ fun ayẹwo kan ti ariyanjiyan. Eniyan le nikan ni meji tabi meji aisan aami, tabi ko si aami aisan. Sibẹsibẹ, awọn ayẹwo imọ-ẹrọ yàrá ati awọn iwadii ti iṣelọpọ ti o ni imọran ni imọran pe ni awọn iṣoro ọpọlọ le ni ipalara ti iṣelọpọ gidi (ati ipalara ti ilọsiwaju pipẹ) ṣugbọn laisi ami tabi aami-aaya lẹsẹkẹsẹ. Iru awọn ipalara naa le paapaa ba ọpọlọ jẹ ti wọn ba waye ni igba diẹ.
Ikọja meji ati ibanujẹ le waye ni ọpọlọpọ ere idaraya ati ita ti agbọn ere-idaraya. Sibẹsibẹ, bọọlu afẹsẹgba Amẹrika ni iye oṣuwọn to gaju ati bayi ti jẹ orisun pataki ti isunwo. Awọn aṣeyọri ti o bori, ni pato, le waye ni igbagbogbo ni olubasọrọ tabi awọn idaraya ijamba. Ọkan ninu awọn ifiyesi nipa ibagbegbe ni pe iru ipalara bẹẹ ko maa mu ki a yọ kuro lati idaraya ere.
Kini Kini CTE?
CTE jẹ ipo ti o fa ibajẹ tabi iku si awọn ẹya ara ti ọpọlọ ni akoko pupọ. O nyorisi awọn aami aisan bi
- Iṣiro iranti
- Ko dara idajọ
- Iṣakoso iṣakoso alaini
- Ti sọ, ọrọ sisun
- Parkinsonism (nfa tremor, rigidity, ati awọn irọra lọra)
- Ibanujẹ (ati igba miran ara ẹni)
- Isunmọ (nigbamii ni aisan naa)
Awọn idi ti CTE ko ni oye daradara. Sibẹsibẹ ipalara ipalara atunṣe ni a ro lati mu ipa kan. Ni imọran, diẹ ninu awọn ọlọjẹ bẹrẹ lati ṣajọpọ ajeji ninu ọpọlọ (bii nọmba ati TDP-43). Lọwọlọwọ, ko si idanwo ti a le lo lati ṣe iwadii CTE ninu awọn eniyan laaye. A le ṣe ayẹwo nikan nipasẹ ayẹwo ọpọlọ lẹhin ikú.
Paapa, awọn aami aisan ti CTE han ọdun lẹhin ti ibajẹ ara, fun apẹẹrẹ, ninu awọn ẹrọ orin afẹsẹgba ti fẹyìntì. Sibẹsibẹ, o ṣe pataki lati ṣe akiyesi pe kii ṣe gbogbo eniyan ti o ni iriri ori ikunra tun fẹ dabi CTE.
Ṣe okunfa jẹ Itọsọna to dara fun Ewu CTE?
Lọwọlọwọ, awọn itọnisọna ere-idaraya fi itọkasi pupọ ju idaniloju ju awọn aiṣe-ailẹgbẹ abẹ. Fún àpẹrẹ, Ẹgbẹ Ajumọṣe Ajumọṣe National ti ṣe iṣeto ilana ipasẹ-post lẹhinna lati ṣe ipinnu nigbati a ba gba awọn ẹrọ orin laaye lati pada si ere. Awọn ẹrọ orin ti a ni ayẹwo pẹlu ariyanjiyan ti yọ kuro lati ere idaraya fun ọjọ naa. Eyi jẹ pataki fun imularada ti o dara lati awọn aami aisan ayanmọ.
Sibẹsibẹ, ko ṣe kedere pe iru awọn aabo aabo yẹ lati dabobo awọn ẹrọ orin. Ori-ẹri wa ni pe awọn atunṣe, awọn ominira subconcussive (ti ko ṣe iyọọda kuro ninu awọn ere) tun le jẹ ewu fun CTE ni akoko pipẹ.
Fun apẹẹrẹ, iwadi ti o jẹ ọdun 2018 ti a gbejade ninu iwe akọọlẹ akọọlẹ Brain kọ ẹkọ si ọna asopọ laarin awọn aami aiṣedede ati CTE. Dokita Lee Goldstein, olukọ-ọwọ kan ni ibatan ni Ile-iwe Isegun ti Yunifasiti ti Boston, ṣiṣẹ pẹlu ẹgbẹ awọn oluwadi lati ọpọlọpọ awọn ile-iṣẹ. Ẹgbẹ naa ṣe ayẹwo awọn opolo-lẹhin ti awọn ọmọ-akẹkọ ti o ti ni iriri ikolu-ori-iṣere ti ere-idaraya. Wọn tun lo awoṣe ẹẹrẹ kan lati ṣe iwadi awọn ipa ti awọn oriṣiriṣi oriṣiriṣi oriṣiriṣi lori awọn awari CTE nigbamii (nigba ti a ṣawari labẹ ohun microscope).
Wọn ri pe diẹ ninu awọn eku ti o fihan awọn aami aiṣedede ti iṣiro lẹhin ti iṣaju agbara akọkọ ko ṣe lọ nigbamii lati dagbasoke CTE. Sibẹsibẹ, awọn eku miiran ti o farahan si awọn fifun (ṣugbọn kere ju) ni ko ṣe afihan awọn aami aisan-iru. Ṣugbọn diẹ ninu awọn ẹiyẹ wọnyi waye nigbamii awọn ami ti CTE.
Egbe naa pari pe diẹ ninu awọn ohun ti o jẹ ki o ni idunadura le ṣe iranlọwọ si CTE . Sibẹsibẹ, ariyanjiyan ara rẹ ko dabi pe o jẹ dandan lati ṣe okunfa ilana naa. Ninu igbasilẹ titẹsi kan, Dokita Goldstein sọ pe, "Awọn awari wọnyi n pese ẹri ti o lagbara-ẹri ti o dara ju ti a ti ri-pe awọn ipa ti o wa ni alailẹgbẹ ko ni ewu ṣugbọn o tun fa idibajẹ si CTE."
Awọn ipa lori Idaraya
Orilẹ-ede ere idaraya le nilo lati ṣe akiyesi ikolu ti awọn ipa-ipa subconcussive nigbati awọn itọnisọna to sese, ni afikun si awọn atẹle awọn iṣeduro ti o wa tẹlẹ lori awọn ariyanjiyan. Ipalara lati awọn aṣoju subconcussive yoo han lati ṣajọpọ ju akoko lọ. Fun bayi, a ko ni alaye nipa nọmba awọn ipalara subconcussive ti o jẹ ailewu fun awọn elere idaraya ki wọn to pari ere, akoko, tabi iṣẹ wọn. Sibẹsibẹ, fun ailewu ti awọn ẹrọ orin, awọn iyipada nilo lati ṣe idinwo iye iye awọn ipa ori fun awọn ẹrọ orin. Awọn ẹrọ orin, ju, yẹ ki o kọ ẹkọ pe paapaa awọn ohun ti ko ni idaniloju le ṣe alekun ewu igba pipẹ ti CTE.
> Awọn orisun:
> Bii JE, Petraglia AL, Omalu BI, et al. Ipa ti subconcussion ni atunṣe ìwọnba iṣọn-ẹjẹ iṣan ipalara. J Neurosurg . 2013; 119 (5): 1235-45. doi: 10.3171 / 2013.7.JNS121822.
> Baugh CM, Jamm JM, Riley DO, et al. Ẹdọmọlẹ ti iṣan-arun ti o ni irora: iṣan-ara lẹhin igbesi-ọrọ ti o ni imọran ati iṣọn-ara ọpọlọ. Br ain Imaging Behav . 2012; 6 (2): 244-54. doi: 10.1007 / s11682-012-9164-5.
> Scorza KA, Raleigh MF, O'Connor FG. Awọn agbekale lọwọlọwọ ni idọsi: imọran ati isakoso. Aman FAM . 2012 Oṣu Kẹwa 15; 85 (2): 123-32.
> CA Tag, Fisher AM, Minaeva OV, et al. Ikọja, ipalara ti ọkan, ati imọran ni kutukutu ninu awọn elere idaraya lẹhin ipalara ti ipalara ati imudani ipalara imunju ipa. Brain . 2018; 141 (2): 422-458.
> Willis MD, Robertson NP. Ẹya aiṣan ti o ni irora: ti o njuwe awọn ti o ni ewu ati oye pathogenesis. J Neurol . 2017; 264 (6): 1298-1300. doi: 10.1007 / s00415-017-8508-x.